Last updated: 21 tháng 11, 2026
Động từ phản thân ở Passé Composé: Làm chủ các quy tắc hợp giống

Nếu có một quy tắc ngữ pháp khiến người học tiếng Pháp khiếp sợ và khiến cả người bản ngữ phải khựng lại, thì đó chính là quy tắc hợp giống của phân từ quá khứ với động từ phản thân trong passé composé.
Nếu bạn đang chuẩn bị cho kỳ thi TEF hoặc TCF Canada, bạn bắt buộc phải làm chủ quy tắc này. Các giám khảo thiết kế câu hỏi trong phần Lexique et Structure (Ngữ pháp) đặc biệt để kiểm tra kiến thức của bạn về chính cái bẫy này.
Trong hướng dẫn này, chúng ta sẽ chia nhỏ các quy tắc hợp giống của động từ phản thân thành một hệ thống đơn giản, logic.
Quy tắc cơ bản: Luôn dùng "Être"
Quy tắc đầu tiên rất dễ. Mọi động từ phản thân trong tiếng Pháp đều dùng trợ động từ être ở thì passé composé.
Bạn sẽ không bao giờ nói J'ai me lavé. Mà luôn là Je me suis lavé.
Cái bẫy: Phân từ có hợp giống không?
Bởi vì bạn dùng trợ động từ être, bạn có thể nghĩ rằng phân từ quá khứ (động từ kết thúc bằng -é, -i, hoặc -u) luôn hợp giống và số với chủ ngữ.
Điều này sai.
Với động từ phản thân, việc hợp giống không phụ thuộc vào trợ động từ. Nó phụ thuộc vào việc đại từ phản thân (me, te, se, nous, vous, se) đóng vai trò là Tân ngữ trực tiếp hay Tân ngữ gián tiếp.
Đây là quy tắc tối thượng: Phân từ quá khứ hợp giống với đại từ phản thân CHỈ KHI đại từ đó là Tân ngữ trực tiếp của động từ.
Hãy chia nhỏ điều này thành ba bước dễ theo dõi.
Bước 1: Có tân ngữ trực tiếp nào SAU động từ không?
Đây là cách dễ nhất để giải quyết 80% vấn đề của bạn. Hãy nhìn vào câu. Có danh từ nào (một bộ phận cơ thể, một đồ vật) ngay sau động từ không?
Nếu có, đại từ phản thân là gián tiếp, và KHÔNG HỢP GIỐNG.
- Elle s'est lavé les mains. (Cô ấy rửa tay. Cô ấy rửa cái gì? Đôi tay. "Les mains" là tân ngữ trực tiếp đặt sau động từ. Do đó, "lavé" không thêm 'e'.)
- Ils se sont brossé les dents. (Họ đánh răng. "Les dents" là tân ngữ trực tiếp. Không hợp giống với "brossé".)
Nếu không có danh từ nào sau động từ, thì bản thân đại từ phản thân thường là tân ngữ trực tiếp. Do đó, BẠN PHẢI HỢP GIỐNG.
- Elle s'est lavée. (Cô ấy tự rửa mình. Cô ấy rửa ai? Chính mình ('s'). Đại từ là tân ngữ trực tiếp. Hợp giống!)
- Ils se sont habillés. (Họ tự mặc đồ. Hợp giống!)
Bước 2: Bài kiểm tra "À Qui" (Động từ tương hỗ)
Khi xử lý các động từ tương hỗ (hành động xảy ra giữa hai người, như nói chuyện hoặc viết), bạn cần xác định xem động từ đó có tự nhiên đi với giới từ "à" hay không.
Dịch động từ sang một câu không có đại từ phản thân. Bạn "nói ai đó" hay bạn "nói VỚI ai đó"? Bạn nói với ai đó (parler à quelqu'un).
Nếu động từ đi với "à", đại từ phản thân là một Tân ngữ gián tiếp. Do đó, KHÔNG HÒA HỢP.
Các động từ phổ biến đi với "à" (Không hòa hợp):
- Se parler: Elles se sont parlé. (Họ đã nói chuyện với nhau.)
- Se téléphoner: Ils se sont téléphoné. (Họ đã gọi điện cho nhau.)
- Se sourire: Elles se sont souri. (Họ đã mỉm cười với nhau.)
- Se mentir: Ils se sont menti. (Họ đã nói dối nhau.)
- S'écrire: Elles se sont écrit. (Họ đã viết cho nhau.)
Các động từ phổ biến đi với Tân ngữ trực tiếp (Hòa hợp): Bạn "nhìn thấy đến ai đó" hay bạn "nhìn thấy ai đó"? Bạn nhìn thấy ai đó (voir quelqu'un).
- Se voir: Elles se sont vues. (Họ đã nhìn thấy nhau.)
- Se regarder: Ils se sont regardés. (Họ đã nhìn nhau.)
- S'aimer: Elles se sont aimées. (Họ đã yêu nhau.)
Bước 3: Động từ về bản chất là phản thân (Miễn trừ)
Có một nhóm động từ được gọi là les verbes essentiellement pronominaux. Những động từ này không tồn tại nếu không có "se" (ví dụ: s'évanouir - ngất xỉu, se souvenir - nhớ).
Vì "se" gắn liền với động từ và không thể là tân ngữ gián tiếp, những động từ này LUÔN hòa hợp với chủ ngữ. Bạn không cần phải làm bất kỳ phép tính ngữ pháp nào ở đây.
- Elle s'est évanouie. (Cô ấy đã ngất xỉu.)
- Ils se sont enfuis. (Họ đã bỏ trốn.)
- Elles se sont souvenues de la date. (Họ đã nhớ ngày đó.)
Bảng tóm tắt nhanh cho kỳ thi
- Động từ về bản chất là phản thân? (ví dụ: s'évanouir) -> HÒA HỢP.
- Bộ phận cơ thể / Tân ngữ ngay sau động từ? -> KHÔNG HÒA HỢP.
- Động từ đi với "à quelqu'un"? (ví dụ: se parler, se téléphoner) -> KHÔNG HÒA HỢP.
- Động từ đi với tân ngữ trực tiếp (quelqu'un)? (ví dụ: se laver, se voir) -> HÒA HỢP.
Nắm vững quy tắc này sẽ phân biệt các thí sinh B2 với các chuyên gia C1. Luyện tập bốn quy tắc này, và bạn sẽ nắm bắt mọi điểm ngữ pháp trong kỳ thi TEF hoặc TCF của mình.