Last updated: 21 tháng 11, 2026
Sự hòa hợp thì: Trình tự các thì trong tiếng Pháp

Mục tiêu: 1.800+ từ
Trong tiếng Pháp, động từ tồn tại trong một hệ sinh thái tinh tế. Nếu động từ chính trong câu ở thì quá khứ, động từ trong mệnh đề phụ (phần theo sau "que") không thể tùy tiện làm bất cứ điều gì. Nó bị ràng buộc bởi những quy luật nghiêm ngặt của Concordance des Temps (Sự hòa hợp thì).
Việc không căn chỉnh các thì một cách chính xác là sự khác biệt giữa việc nghe như một người bản ngữ đang mô tả một ký ức phức tạp, và nghe như một người mới học đang trộn lẫn các dòng thời gian một cách hỗn loạn.
Phần 1: Nguyên tắc cốt lõi
Sự hòa hợp thì trả lời một câu hỏi chính: Hành động trong mệnh đề phụ xảy ra TRƯỚC, CÙNG LÚC, hay SAU hành động trong mệnh đề chính?
Ba mối quan hệ:
- Antériorité (Tiên thời): Hành động xảy ra TRƯỚC (ví dụ: "He says that he had eaten.")
- Simultanéité (Đồng thời): Hành động xảy ra CÙNG LÚC (ví dụ: "He says that he is eating.")
- Postériorité (Hậu thời): Hành động sẽ xảy ra SAU (ví dụ: "He says that he will eat.")
Phần 2: Thiết lập mốc cơ bản — Động từ chính ở thì Hiện tại
Nếu động từ chính (động từ tường thuật như dire, penser, savoir) ở Thì Hiện tại (hoặc Tương lai), sự hòa hợp thì mang tính logic và gần giống với tiếng Anh.
Động từ chính: "Il dit que..." (He says that...)
- Trước (Anteriority): Dùng Passe Compose (hoặc Imparfait).
- "Il dit qu'il a mange hier." (He says that he ate yesterday.)
- Cùng lúc (Simultaneity): Dùng Present.
- "Il dit qu'il mange maintenant." (He says that he is eating now.)
- Sau (Posteriority): Dùng Futur Simple (hoặc Futur Proche).
- "Il dit qu'il mangera demain." (He says that he will eat tomorrow.)
Điều này khá đơn giản. Thử thách thực sự bắt đầu khi động từ chính chuyển sang quá khứ.
Phần 3: Chuyển sang Quá khứ — Những quy tắc vàng
Khi động từ chính (động từ tường thuật) ở Thì Quá khứ (Passe Compose, Imparfait, hoặc Passe Simple), toàn bộ dòng thời gian dịch lùi về phía sau. Các thì trong mệnh đề phụ phải "lùi lại" một bậc vào quá khứ.
Động từ chính: "Il a dit que..." (He said that...) hoặc "Il pensait que..." (He thought that...)
1. Anteriority (Hành động xảy ra TRƯỚC sự kiện quá khứ)
- Quy tắc Hiện tại: Passe Compose
- Quy tắc hòa hợp Quá khứ: Dùng Plus-que-parfait.
- Logic: Đây là "quá khứ của quá khứ."
- Ví dụ: "Il a dit qu'il avait perdu ses cles la veille." (He said that he had lost his keys the day before.)
2. Simultaneity (Hành động xảy ra CÙNG LÚC với sự kiện quá khứ)
- Quy tắc Hiện tại: Present
- Quy tắc hòa hợp Quá khứ: Dùng Imparfait.
- Logic: Imparfait cung cấp bối cảnh kéo dài cho hành động quá khứ.
- Ví dụ: "Je savais qu'il etait fatigue." (I knew that he was tired.)
3. Posteriority (Hành động xảy ra SAU sự kiện quá khứ, nhưng vẫn trong quá khứ hoặc tương lai điều kiện)
- Quy tắc Hiện tại: Futur Simple
- Quy tắc hòa hợp Quá khứ: Dùng Conditionnel Présent (thường được gọi là "Tương lai trong quá khứ").
- Logic: Từ góc nhìn của quá khứ, tương lai chưa xảy ra, nên chúng ta dùng thức điều kiện.
- Ví dụ: "Il a promis qu'il viendrait le lendemain." (He promised that he would come the next day.)
Phần 4: Sự dịch chuyển dòng thời gian của thức Subjunctive
Sự hòa hợp thì có áp dụng cho thức subjunctive không? Có, về mặt lịch sử, nhưng tiếng Pháp hiện đại đã đơn giản hóa nó rất nhiều.
Văn nói/viết tiếng Pháp hiện đại chuẩn mực
Ngay cả khi động từ chính ở thì quá khứ, tiếng Pháp hiện đại thường chỉ dùng Subjonctif hiện tại (cho sự đồng thời/hậu thời) hoặc Subjonctif quá khứ (cho sự tiền thời).
- "Je voulais qu'il vienne." (Tôi muốn anh ấy đến.) -> Được chấp nhận ở mọi nơi.
- "J'etais etonne qu'il ait reussi." (Tôi ngạc nhiên vì anh ấy đã thành công.)
Tiếng Pháp văn học truyền thống (Le Subjonctif Imparfait)
Ngữ pháp truyền thống nghiêm ngặt đòi hỏi Subjonctif imparfait hoặc Subjonctif plus-que-parfait nếu động từ chính ở thì quá khứ.
- "Je voulais qu'il vint." (Tôi muốn anh ấy đến.)
Mẹo thi: Trừ khi bạn đang viết một cuốn tiểu thuyết thế kỷ 19 hoặc nhắm đến trình độ C2 hoàn hảo tuyệt đối trong một bài luận cực kỳ trang trọng, đừng cố dùng subjonctif imparfait. Hãy dùng subjonctif hiện tại hoặc quá khứ; giám khảo sẽ chấp nhận cách dùng hiện đại.
Phần 5: Lời nói gián tiếp (Le Discours Indirect)
Sự phối hợp thì chính là cơ chế được dùng khi chuyển trích dẫn trực tiếp thành lời nói gián tiếp (le discours indirect) trong quá khứ.
Nếu động từ tường thuật ở quá khứ (ví dụ: Il a declare...):
- Hiện tại chuyển thành Imparfait:
- Trực tiếp: "Je suis fatigue."
- Gián tiếp: Il a dit qu'il etait fatigue.
- Passe Compose chuyển thành Plus-que-parfait:
- Trực tiếp: "J'ai fini."
- Gián tiếp: Il a dit qu'il avait fini.
- Futur Simple chuyển thành Conditionnel Present:
- Trực tiếp: "J'irai a Paris."
- Gián tiếp: Il a dit qu'il irait a Paris.
- Futur Anterieur chuyển thành Conditionnel Passe:
- Trực tiếp: "J'aurai termine a midi."
- Gián tiếp: Il a dit qu'il aurait termine a midi.
Cảnh báo: Các mốc thời gian cũng phải thay đổi!
Khi chuyển sang lời nói gián tiếp ở quá khứ, các trạng từ chỉ thời gian thay đổi:
- Aujourd'hui (Hôm nay) -> Ce jour-la (Ngày hôm đó)
- Hier (Hôm qua) -> La veille (Ngày hôm trước)
- Demain (Ngày mai) -> Le lendemain (Ngày hôm sau)
Kết luận
Sự phối hợp thì (Concordance des Temps) là một công thức toán học nghiêm ngặt. Nếu động từ chính = Quá khứ, thì Hiện tại -> Imparfait, PC -> PQP, và Tương lai -> Conditionnel. Nắm vững cách chuyển đổi này, đặc biệt là cho lời nói gián tiếp, và tiếng Pháp viết của bạn sẽ đạt được một mức độ trưởng thành về cấu trúc, ngay lập tức báo hiệu trình độ cao cấp với bất kỳ giám khảo TEF hay TCF nào.